Avian influenza (Kuş Gribi)

Avian influenza (Kuş Gribi)

Tarih 27 Temmuz 2008, 17:22 Editör

Hastalığın Tanımı Tavuk vebası, kanatlılarda Orthomyxoviridae familyasındaki viruslardan A tipi Avian influenza virusu tarafından oluşturulan, solunum ve sinir sistemine ait belirtilerle birlikte yüksek mortalite ile seyreden akut bir hastalıktır.

Hastalığın Önemi
 
Tavuk vebası, bütün dünyada büyük ekonomik kayıplara neden olan bir hastalık olup tavukçuluk sektörünü tehdit eden önemli viral hastalıklardan biri olarak kabul edilmektedir. 
 
Avian influenza virusunun A, B ve C antijenik tipleri vardır. B ve C tipi yalnız insanlarda hastalık oluşturur. A tipi ise, insan, domuz, at, balina, Amerikan vizonu ve kanatlılarda solunum yolu enfeksiyonu oluşturduğu tespit edilmiştir. A tipi viruslar Hemaglutinin (HA) ve Neurominidase (NA) antijenik yapılarına bağlı olarak alt tiplere ayrılmışlardır. Bilinen 15 farklı Hemaglutinin (H) ve 9 farklı Neurominidase (N) tipinin varlığı söz konusudur. Kanatlı hayvanlarda 80'den fazla farklı özellikte inluenza virusu izole edilmiştir. Bunlar arasında en fazla patojenik olanları (Tavuk Vebası virusu (H7N7), Hindi İnfluenza virusu (H6N2, H8N4), Tavuk Scot/59 (H5N1), Tern/Güney Afrika (H5N3) viruslarıdır.
 
İnfluenza virusları ılıman ve kutuplara yakın bölgelerdeki insan, domuz ve at populasyonlarında belirli zamanlarda, özellikle kış mevsiminde, tropikal ve subtropikal bölgelerde ise bütün yıl boyunca görülmektedir. Bununla beraber kanatlı ve deniz memelilerinde herhangi bir zamanda influenza salgınları çıkabilir. Öldürücü bir hastalık olan Avian influenza'nın etkeni birçok ülkede izole edilmiştir. Hastalık son on yılda Meksika, Avustralya, Hong Kong ve İtalya da görülmüştür. Bu günlerde (8 Ocak 2004 9 Şubat 2004) Asya ülkelerinde (Kore, Vietnam, Japonya, Çin, Tayland, Kamboçya, Hong Kong, Pakistan ve Endonezya) A tipi viruşun H5N1 serotipi büyük salgınlar yapmakta ve en son olarak da A.B.D'de 9 Şubat 2004 tarihinde görülmüş olup ABD ve Pakistan'da izole edilen A tipi viruşun H7 serotipidir. 
 
Kıtalar arası çıkan salgınlarda, virusun subtiplerinde bir benzerlik yoktur. Bu da şunun önemini vurgular; yatay enfeksiyonların yanında, genetik mutasyonlarda hastalığın etkisi ve şiddeti üzerinde büyük bir rol oynamaktadır. İtalya’da yaşanan problemler devamında, genetik değişimin gerçekten problemlere sebep olabileceği ortaya konulmuştur. Daha önceki yıllarda ise; ABD, Kanada, Fransa, Rusya, İsrail, Almanya, Macaristan, Çekoslavakya, Yeni Zelenda ve Hindistan'da görüldüğü rapor edilmiştir. Virus hemaglutinasyon ve hemadsorbsiyon özelliğine sahiptir. Virusun bütün suşları embriyolu tavuk yumurtasında ürer ve embriyoyu öldürürler. Enfekte embriyoda yaygın hemorajiler oluşturur. Virus doku kültüründe de ürer. Ribonükleoprotein antijenlerine göre tiplendirilir. Virus daha çok ördeklerden izole edilmekle birlikte hindi, tavuk, sülün, evcil kaz, bıldırcın, tavus kuşu, muhabbet kuşu, martı, bataklık kuşları, keklik, deniz kuşları, beç tavuğu ve papağan cinslerinden de izole edilmiştir. 
 
Çok patojen Avian influenza virusları ile oluşan hastalık vakalarında genellikle solunum güçlüğü, aşırı göz yaşı, yüz ve başta ödem, deri altında siyanoz ve hemoraji, ibik ve sakallarda siyanoz ile ishal görülür. Tavuk ve hindilerde kimi zaman hiçbir belirti görülmeden de ani ölüm şekillenebilir. 
 
Orta patojen suşların neden olduğu hastalık formunda anoreksi, depresyon ve verim düşüklüğü görülür. Yumurtacı hayvanlarda % 75- 80 verim kaybı ile tüm kanatlılarda % 10-100 arasında ölüm görülür 
 
Ülkemizde hastalık şu ana kadar görülmemiştir fakat Asya, Orta Doğu ve İtalya'da hastalığın yakın zamanda görülmesi, tavukçuluk sektörünün global yapısı, gerek gen kaynaklarının gerekse aşı ve biyolojik maddelerin dış kaynaklı olması hastalığın ülkemizde görülme riskini artırmaktadır. 
  
Hastalığın Yayılması
 
Bulaşmada göçmen kuşlar önemli rol oynamaktadırlar. Enfekte kuşların gaitaları ve sekresyonları ile bulaşık yem, su, alet-ekipman, personel, kuluçkahanede kırılan yumurtalar yayılım nedenleridir. Hastalığın horizontal bulaşması (yatay bulaşma yani hayvandan hayvana) çok rastlanan bulaşma şeklidir. Vertikal bulaşma (dikey bulaşma yani tavuktan yumurta yoluyla civcive) ile ilgili kesin bir kanıt bulunmamakla beraber enfekte hayvanlardan elde edilen yumurtaların kabuklarında etkenin varlığı tespit edilmiştir. Virusun hava yolu ile taşınması bir kaç kilometre ile sınırlıdır. Ayrıca hastalık böcekler, kan emici sinekler ve rodentlerle enfekte hayvanlardan duyarlı olanlara mekanik olarak bulaşır. İnkubasyon periyodu birkaç saat ile iki üç gün arasında değişebilmektedir.
 
ÜLKEMİZDE VE DÜNYADA HASTALIĞIN DURUMU TÜRKİYE
 
Ülkemizde şu ana kadar hastalık görülmemiştir. Hastalıkla ilgili yönetmelik ve talimatımız AB’ye uygundur. Bakanlığımız, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğümüzün 24.10.2002 tarih ve 250.10.10.11/HHM-42-11030 sayılı Tavuk vebası (Avian Influenza) hastalığını izleme talimatı gereğince hastalığın Ülkemizdeki durumunu belirlemek amacıyla bir izleme çalışması yapılmıştır. Bu çalışmada Enstitümüze bağlı illerden toplanan 5.100 adet kan serumu AGP metoduyla test edilmiş olup, hastalığa ait antikor tesbit edilmemiştir. Diğer Enstitülerce elde edilen sonuçlar da negatiftir. Ülke genelindeki Sero-survey sonuçları Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından rapor edilmiştir.
 
BELÇİKA
 
14 Nisan 2003'e kadar toplam 212 vaka tesbit edilmiş olup, 13.600.000 milyon adet kanatlı hayvan imha edilmiş olup 800 den fazla kümes koruma ve izleme sonunda bulunmaktadır.
 
16 Nisan 2003 tarihinde 1 vaka (yumurtacı damızlık) tespit edilmiş olup, 10.500 duyarlı hayvandan 550 adedi ölmüş, geri kalan 9.950 kanatlı hayvan imha edilmiştir.
 
28 Nisan 2003 tarihinde 3 vaka (yumurtacı damızlık) tespit edilmiş olup, 64.700 duyarlı hayvandan 2.000 adedi ölmüş, geri kalan 62.700 kanatlı hayvan imha edilmiştir.
 
Bu vakalarda direkt temas ve hava bulaşma yolu olarak tespit edilmiş, son vakalardaki epidemiyolojik araştırmalar sürmektedir. Yapılan izolasyonlarda Brüksel/Veteriner ve Agrokimya Araştırma Enstitüsü tarafından Çok Patojen Tavuk Influenzası (Highly Pathogenic Avian Influenza-HPAI) tespit edilmiş ve H7N7 subtip olarak tiplendirilmiştir. Hastalık kontrolünde karantina, imha ve aşılama yöntemleri yürütülmektedir.
 
HOLLANDA
 
01 Mart 2003 tarihinde Avian Influenza tesbit edildiğinde 16 adet kümeste şüpheli durumda bulunuyordu. Lelystad-Hayvan Hastalıkları Merkez Enstitüsü tarafından yapılan izolasyon ve identifikasyon sonucu HPAI virusunun H7 subtipi olduğu bildirilmiştir. Hastalık kontrolünde; Bir kriz merkezi oluşturularak ulusal sınırlar içinde canlı kanatlı hayvanların bir araya getirildiği her türlü market, panayır, gösteri, vb. yasaklanmıştır. Şüpheli çiftlikler etrafında 10 km'lik bir koruma zonu oluşturularak bu alan içinde her türlü kanatlı hayvan ve ürünlerinin hareketleri yasaklanmıştır. Ülkeden kanatlı hayvan ve kuluçkalık yumurtaların ihraç edilmesi yasaklanmıştır. Ayrıca yem ve hayvan ile temasta bulunması muhtemel her türlü ürün izlemeye alınmıştır. Enfekte çiftliklerin çevresindeki 1 km'lik alanda yer alan şüpheli kanatlılar imha edilmektedir.
 
11 Mart 2003 tarihinde 4 haftalık 12.000 kapasiteli broiler kümesinde 2.000 adet ölüm yapan bir kümesten 1 vaka tesbit edilmiş olup, 10. geri kalan 10.000 kanatlı hayvan imha edilmiştir. Bu bölgede insanlarda 132 konjuktivitis vakası tespit edilmiş, bunlardan 32'sinde HPAI ilişkili konfirmasyon yapılmıştır. 
 
18 Mart 2003 tarihinde toplam 25 vaka (20 vaka yumurtacı kümesinde, 3 vaka broiler damızlık kümesinde, 2 vaka hindi kümesinde) tespit edilmiş olup, 673.041 duyarlı kanatlı hayvan imha edilmiştir.
 
27 Mart 2003 tarihinde toplam 54 vaka (38 vaka yumurtacı kümesinde, 9 vaka broiler damızlık kümesinde, 4 vaka hindi kümesinde, 2 vaka köy kümesinde) tespit edilmiş olup, 1.162.839 duyarlı kanatlı hayvan imha edilmiştir.
 
02 Nisan 2003 tarihinde toplam 31 vaka tespit edilmiş olup, 556.028 duyarlı kanatlı hayvan imha edilmiştir.
 
07 Nisan 2003 tarihinde toplam 32 vaka (24 vaka yumurtacı kümesinde, 3 vaka broiler damızlık kümesinde, 2 vaka köy kümesinde) tespit edilmiş olup, 1.197.884 duyarlı kanatlı hayvan imha edilmiştir.
 
AMERİKA
 
11 Nisan 2003 tarihinde Connecticut eyaletinde ticari yumurtacı kümeslerde hastalık tesbit edilmiştir. Bulaşmanın direkt temas ile canlı hayvan pazarından olduğu tespit edilmiştir. 2.900.000 duyarlı hayvan bildirilmiş olup ölümler ve imha hakkında bilgi yoktur. Veteriner Teşhis laboratuarları tarafından yapılan izolasyon ve identifikasyon sonucu H7 subtip olduğu bildirilmiştir. 
Hastalık kontrolunda karantina ve hayvan hareket kontrolü, epidemiyolojik araştırma ile sero-survey sonuçlarını takiben aşılama bildirilmektedir.
 
 ÇİN
 
30 Kasım 2002 tarihinde yabani ördek ve flamingolardan 3 vaka ve bunlarda 134 ölüm vakası tesbit edilmiş, ayrıca 68 adet kanatlı hayvan imha edilmiştir. Vakalardan yapılan izolasyon ve ABD'de yaptırılan identifikasyonlarda subtip H5 olarak tesbit edilmiştir.
 
2002 -2003 YILI GENEL DURUM
 
Pakistan, İran, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan'da Kanatlı Influenzası tesbit edilmiş olup, identifikasyonlarda virusun H9 subtipi olduğu açıklanmıştır.
 
İngiltere ve ABD'nin Orta-Atlantik eyaletlerinde ise düşük patojeniteli H7 suşu tesbit edilmiş, imha ve kesim metodları ile hastalık kontrol altına alınmıştır. Son üç yılda ise Kaliforniya'da ticari yumurtacı sürülerde düşük patojeniteli H6 suşunun neden olduğu sınırlı enfeksiyonlar tesbit edilmiştir.
 
 Kaynak:www.tvhb.org.tr

Bu haber 2024 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Hayvan Hastalıkları

İhbarı Mecburi Hayvan Hastalıkları Yönetmeliği

İhbarı Mecburi Hayvan Hastalıkları Yönetmeliği Bu Yönetmeliğin amacı; hayvan hastalıklarının eradikasyonu ve/veya profilaksisi konusundaki çalışmalarla ilgili öze...

Batı Nil Virüsü Enfeksiyonu

Batı Nil Virüsü Enfeksiyonu Batı Nil Virüsü Enfeksiyonu hakkında Sağlık Bakanlığı basın bilgi notuna haberin ekindeki linkten ulaşabilirsiniz.


Gelişmiş Arama
  •  
  •  
  •  
  • Bug?n haber eklenmedi.
  • Son 7 g?n haber eklenmedi.
  • Bu ay haber eklenmedi.

              

ANKET

Parakende et fiyatlarının düşmesi için ne yapılmalı ?







Tüm Anketler

Reklam   -   İletişim   -   Kurumsal   -   Gizlilik İlkeleri
Tüm Hakları Saklıdır 2009-2010 | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz
Yazılım : Mydesign Destekleyen : Giresun Haberci
RSS facebook twitter stumble